23 Ağustos 2017 çarsamba
2015 FAALÄ°YET PROGRAMI
2013 YILIN ENLERÄ°
LÄ°SANS Ä°ÅžLEMLERÄ°NDE
Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

TÜRKİYE'DE GÜREŞ ÇEŞİTLERİ

Aşağıda yer alan derleme Ali Burak Toy'un Yüksek Lisans araştırma konusundan bir kısımdır. Kaynakçaların tam uzantısı için ilgili yazar ile iletişime geçiniz.
28.02.2016 / 00:00


Türkiye’de yapılan Folklorik GüreÅŸler





Aba GüreÅŸi



Aba GüreÅŸi Türklerin 5000 yılı aÅŸkın yapmış oldukları geleneksel güreÅŸidir. Bugün ki orta Asya Türk devletlerinin yapmış olduÄŸu kuraÅŸ, kuÅŸak güreÅŸi veya belbaÄŸlı güreÅŸten çok az farklılıklar göstermektedir. Bu güreÅŸ milli güreÅŸ olarak ta bilinir. Dünyada elbiseli güreÅŸin ilk ÅŸekli olup, Çin mücadele sporları ile Japon judosunun da atası Aba güreÅŸidir. Aba güreÅŸi Ä°skit, Saka, Uygur, Karahan, MoÄŸol, Özbek, ÇaÄŸatay ve diÄŸer Orta Asya Türk milletlerinin en çok önem verdikleri ve de savaÅŸ beden eÄŸitimi olarak geliÅŸtirdikleri spor ÅŸeklidir. Türkiye’de aba güreÅŸinin yaygın olarak yapıldığı yerler Hatay (Antakya) ve Gaziantep illeridir.



GüreÅŸe ismini veren Aba kıyafeti; Kaban boyunda, kolsuz, veya kısa kollu, dayanıklı kumaÅŸ, deri veya keçeden bir cekettir. Türklerin eski çaÄŸlardan günümüzde günlük giysisidir. Ceketin beline, bele bir kez dolanan örgülü bir kuÅŸak baÄŸlanır. Aba güreÅŸi yaygın olarak düÄŸün, dernek, harman, günleri veya özel turnuvalar ÅŸeklinde daha çok yaz mevsiminde çayırlarda davul zurna eÅŸliÄŸinde yapılır (Öztek, 2011:48).



Aba GüreÅŸinin Kuralları:

Giysi/Elbise: Ceket, pantolon ve ceketi bağlayan kumaş giysi olarak kullanılmaktadır.

Müsabaka alanı: Müsabakalar 12x24 metre, çimen kaplı yumuÅŸak toprak üzerinde yapılır.

Hakemler: Müsabakalar bir orta, bir masa ve birde gözlemci hakem tarafından yönetilir.

Müsabaka süresi: 5’er dakikadan iki devre ÅŸeklindedir.



Åžalvar GüreÅŸi



Åžalvar güreÅŸi çok eski çaÄŸlarda Türkmenlere has olarak yapılan bir güreÅŸ ÅŸeklidir. Önceleri pırpıt ve kispet uzunluÄŸundaki ÅŸalvarlarla yapılan bu güreÅŸler günümüzde ananelerin kaybolmasından dolayı kısa ÅŸalvarlarla yapılmaktadır. Åžalvar güreÅŸinde bütün teknikler ayakta yapılır. Türkiye’de KahramanmaraÅŸ ilçe ve köylerinde yapılmaktadır. Adana, Osmaniye illeri ve civarında yüzyılımızın ilk yarılarına kadar düÄŸünlerde ÅŸalvar güreÅŸi yapılmış, ancak son yıllarda yerini karakucak güreÅŸine bırakmıştır. Eski Türklerde ve günümüz Anadolu insanı, ata sporumuz güreÅŸ ile doyasıya, hatta çeÅŸitli ÅŸekil ve kıyafetlerde uÄŸraÅŸmış, onunla özdeÅŸleÅŸmiÅŸlerdir. Bunlardan bazıları yurt sathında kaybolup, mahalli normlara hapsolmuÅŸ (aba, ÅŸalvar güreÅŸleri gibi) ancak yaÅŸamını sürdürmektedirler. Bu baÄŸlamda, Türk yurtlarında çok sevilip yapıla geldiÄŸi anlaşılan ÅŸalvar güreÅŸlerimiz, ÅŸimdilerde hayatını sürdürebilme savaşında olduÄŸu da gerçektir (Ä°ÅŸler ve Alpay, 2003:96).

Åžalvar GüreÅŸinin Kuralları:

GüreÅŸ ayakta baÅŸlar güreÅŸçinin göbek veya diz bölgeleri yere deÄŸince hakem müdahalesi ile güreÅŸ durdurulur. Tekrar ayakta devam ettirilir. Rakibinin sırtını yere ilk getiren güreÅŸçi yarışmanın galibi olur. KahramanmaraÅŸ ve çevre illerinde az sayıda olsa da bu güreÅŸ hala yapılmaktadır.



 Karakucak GüreÅŸi




Karakucak güreÅŸ, Türklerin öz, milli güreÅŸidir. Orta Asya’dan günümüz Anadolu coÄŸrafyasına kadar getirilen, çok az kural ve deÄŸiÅŸime uÄŸramış Türklere has bir güreÅŸtir. Karakucak güreÅŸi Yakut Türkleri, MoÄŸollar, Azeriler, doÄŸu ve batı Türkistanlılar, Kırımlılar ve Kazak Türklerine varıncaya kadar bilinen bir spordur.



Karakucak güreÅŸi, güreÅŸin on asırdır temel kaidelerinde bir deÄŸiÅŸiklik olmadan devam eden, çimen üstünde veya yumuÅŸak toprak zeminde yapılan, çayırlarda ve harman yerlerinde yapılır. GüreÅŸçiler pırpıt adındaki kıyafeti giyerler, vücutlarının üst kısmı çıplaktır ( Gürsoy, 1996: 13).



Karakucak güreÅŸçileri pırpıt ve dize kadar gelen uzun bezden yapılan, ayakları yalın olarak güreÅŸmektedir. El ve ayak parmaklarında, bileklerinde yüzük, bilezik, kemer gibi, aksesuarlar bulunduramazlar. GüreÅŸçiler saÄŸ ve sol ayak bileklerine baÄŸlı mavi veya kırmızı paça bağı baÄŸlarlar. YaÄŸlı pırpıt veya ÅŸalvar giymek yasaktır. Paçalarda kasnak bulundurulamaz ve kispet giyilmesi yasaktır. (Uzun vd., 2004:1053-1063).



Karakucak GüreÅŸi Türkiye’nin hemen hemen tüm bölgelerinde yapılmaktadır. Ağırlıklı olarak KahramanmaraÅŸ, Tokat, Sivas, Malatya, Amasya, Çorum, Samsun, Adana, Ankara, Osmaniye, Erzurum illeri ve ilçelerinde her yaz geleneksel karakucak güreÅŸleri yapılmaktadır.



Türkiye’de karakucak güreÅŸleri her yıl geleneksel olarak yapılan sportif etkinlikler içerisinde oldukça büyük bir yer kapsamaktadır. Bu güreÅŸlerin yapılamasında en büyük desteÄŸi ÅŸehir ve ilçe belediyeleri üstlenmektedir. Bunun yanında köy ve derneklerin de düzenlediÄŸi güreÅŸler zaman zaman yapılmaktadır. Fakat günümüz itibariyle Türkiye’de çeÅŸitli sebeplerden dolayı birçok geleneksel güreÅŸler artık yapılmamaktadır. ÖrneÄŸin; Malatya BüyükÅŸehir Belediyesinin 17 yıl boyunca her yıl merhum “Cumhur BaÅŸkanı Turgut Özal Karakucak GüreÅŸleri” 2009 yılına kadar yapılmış daha sonra aradan 6 yıl(2015) geçmesine raÄŸmen henüz tekrarlanmamıştır.



YaÄŸlı GüreÅŸ



YaÄŸlı GüreÅŸ Türklerin yüzyıllardan beri kültürel sporları içerisinde yer alır. YaÄŸlı güreÅŸ, karakucak güreÅŸin yaÄŸ sürülerek yapılan ÅŸeklidir.



Türk kültüründen kaynaklanan güreÅŸ, Orta Asya TürklüÄŸü’nden Selçuklulara, Osmanlılara ve Türkiye Cumhuriyetine kadar bir sosyal miras olarak yaÅŸatılmış ve korunmuÅŸtur. 655 yıllık bir geleneÄŸi sürdürmek için Edirne’de Sarayiçi mevkiinde her yıl tertiplenen “Kırkpınar güreÅŸleri” Türklerin en önemli yaÄŸlı güreÅŸ turnuvasıdır (Gürsoy,1996:13).



YaÄŸlı güreÅŸte pehlivanlar vücutlarını zeytinyağı ile yaÄŸlar. Bu güreÅŸte vücut kayganlaÅŸtığından tutmak çok güç ve maharet ister. YaÄŸlı güreÅŸ kuvvete olduÄŸu kadar dengeye dayanır ve güreÅŸçiler kendi aralarında sınıflandırılır. YaÄŸlı güreÅŸte sınıflandırma cüsseye ve ağırlığa göre deÄŸil ustalığa dayanır. Ufak cüsseli bir pehlivan ustalığı el verirse baÅŸta 120 kilonun üstünde bir pehlivanla dahi güreÅŸ tutar (Köse, 1990: 160).



YaÄŸlı güreÅŸ, Rumeli Türklerince Ege çevresi ile Anadolu’ya yayılmış, halk tarafından benimsenmiÅŸtir. Antalya Elmalıda yıllardan beri süregelmekte olan YaÄŸlı güreÅŸ Edirne Saray içindeki kapışmalardan 10 yıl daha köklü geçmiÅŸe sahiptir (GümüÅŸ ve Barut, 2006: 328-332).

Bu yazi toplam 8105 defa okundu
Yazarın Diğer Yazıları
YAZARLAR

PageRank Checker GÜREŞ HABERLERİNİN MERKEZİNDESİNİZ REKLAM VE TANITIMLARINIZ İÇİN İLETİŞİME GEÇİN TÜRKİYE CANIM FEDA