2015 FAALİYET PROGRAMI
2013 YILIN ENLERİ
LİSANS İŞLEMLERİNDE
Karakter boyutu :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

TÜRKİYE'DE GÜREŞ ÇEŞİTLERİ

Aşağıda yer alan derleme Ali Burak Toy'un Yüksek Lisans araştırma konusundan bir kısımdır. Kaynakçaların tam uzantısı için ilgili yazar ile iletişime geçiniz.
28.02.2016 / 00:00


Türkiye’de yapılan Folklorik Güreşler





Aba Güreşi



Aba Güreşi Türklerin 5000 yılı aşkın yapmış oldukları geleneksel güreşidir. Bugün ki orta Asya Türk devletlerinin yapmış olduğu kuraş, kuşak güreşi veya belbağlı güreşten çok az farklılıklar göstermektedir. Bu güreş milli güreş olarak ta bilinir. Dünyada elbiseli güreşin ilk şekli olup, Çin mücadele sporları ile Japon judosunun da atası Aba güreşidir. Aba güreşi İskit, Saka, Uygur, Karahan, Moğol, Özbek, Çağatay ve diğer Orta Asya Türk milletlerinin en çok önem verdikleri ve de savaş beden eğitimi olarak geliştirdikleri spor şeklidir. Türkiye’de aba güreşinin yaygın olarak yapıldığı yerler Hatay (Antakya) ve Gaziantep illeridir.



Güreşe ismini veren Aba kıyafeti; Kaban boyunda, kolsuz, veya kısa kollu, dayanıklı kumaş, deri veya keçeden bir cekettir. Türklerin eski çağlardan günümüzde günlük giysisidir. Ceketin beline, bele bir kez dolanan örgülü bir kuşak bağlanır. Aba güreşi yaygın olarak düğün, dernek, harman, günleri veya özel turnuvalar şeklinde daha çok yaz mevsiminde çayırlarda davul zurna eşliğinde yapılır (Öztek, 2011:48).



Aba Güreşinin Kuralları:

Giysi/Elbise: Ceket, pantolon ve ceketi bağlayan kumaş giysi olarak kullanılmaktadır.

Müsabaka alanı: Müsabakalar 12x24 metre, çimen kaplı yumuşak toprak üzerinde yapılır.

Hakemler: Müsabakalar bir orta, bir masa ve birde gözlemci hakem tarafından yönetilir.

Müsabaka süresi: 5’er dakikadan iki devre şeklindedir.



Şalvar Güreşi



Şalvar güreşi çok eski çağlarda Türkmenlere has olarak yapılan bir güreş şeklidir. Önceleri pırpıt ve kispet uzunluğundaki şalvarlarla yapılan bu güreşler günümüzde ananelerin kaybolmasından dolayı kısa şalvarlarla yapılmaktadır. Şalvar güreşinde bütün teknikler ayakta yapılır. Türkiye’de Kahramanmaraş ilçe ve köylerinde yapılmaktadır. Adana, Osmaniye illeri ve civarında yüzyılımızın ilk yarılarına kadar düğünlerde şalvar güreşi yapılmış, ancak son yıllarda yerini karakucak güreşine bırakmıştır. Eski Türklerde ve günümüz Anadolu insanı, ata sporumuz güreş ile doyasıya, hatta çeşitli şekil ve kıyafetlerde uğraşmış, onunla özdeşleşmişlerdir. Bunlardan bazıları yurt sathında kaybolup, mahalli normlara hapsolmuş (aba, şalvar güreşleri gibi) ancak yaşamını sürdürmektedirler. Bu bağlamda, Türk yurtlarında çok sevilip yapıla geldiği anlaşılan şalvar güreşlerimiz, şimdilerde hayatını sürdürebilme savaşında olduğu da gerçektir (İşler ve Alpay, 2003:96).

Şalvar Güreşinin Kuralları:

Güreş ayakta başlar güreşçinin göbek veya diz bölgeleri yere değince hakem müdahalesi ile güreş durdurulur. Tekrar ayakta devam ettirilir. Rakibinin sırtını yere ilk getiren güreşçi yarışmanın galibi olur. Kahramanmaraş ve çevre illerinde az sayıda olsa da bu güreş hala yapılmaktadır.



 Karakucak Güreşi




Karakucak güreş, Türklerin öz, milli güreşidir. Orta Asya’dan günümüz Anadolu coğrafyasına kadar getirilen, çok az kural ve değişime uğramış Türklere has bir güreştir. Karakucak güreşi Yakut Türkleri, Moğollar, Azeriler, doğu ve batı Türkistanlılar, Kırımlılar ve Kazak Türklerine varıncaya kadar bilinen bir spordur.



Karakucak güreşi, güreşin on asırdır temel kaidelerinde bir değişiklik olmadan devam eden, çimen üstünde veya yumuşak toprak zeminde yapılan, çayırlarda ve harman yerlerinde yapılır. Güreşçiler pırpıt adındaki kıyafeti giyerler, vücutlarının üst kısmı çıplaktır ( Gürsoy, 1996: 13).



Karakucak güreşçileri pırpıt ve dize kadar gelen uzun bezden yapılan, ayakları yalın olarak güreşmektedir. El ve ayak parmaklarında, bileklerinde yüzük, bilezik, kemer gibi, aksesuarlar bulunduramazlar. Güreşçiler sağ ve sol ayak bileklerine bağlı mavi veya kırmızı paça bağı bağlarlar. Yağlı pırpıt veya şalvar giymek yasaktır. Paçalarda kasnak bulundurulamaz ve kispet giyilmesi yasaktır. (Uzun vd., 2004:1053-1063).



Karakucak Güreşi Türkiye’nin hemen hemen tüm bölgelerinde yapılmaktadır. Ağırlıklı olarak Kahramanmaraş, Tokat, Sivas, Malatya, Amasya, Çorum, Samsun, Adana, Ankara, Osmaniye, Erzurum illeri ve ilçelerinde her yaz geleneksel karakucak güreşleri yapılmaktadır.



Türkiye’de karakucak güreşleri her yıl geleneksel olarak yapılan sportif etkinlikler içerisinde oldukça büyük bir yer kapsamaktadır. Bu güreşlerin yapılamasında en büyük desteği şehir ve ilçe belediyeleri üstlenmektedir. Bunun yanında köy ve derneklerin de düzenlediği güreşler zaman zaman yapılmaktadır. Fakat günümüz itibariyle Türkiye’de çeşitli sebeplerden dolayı birçok geleneksel güreşler artık yapılmamaktadır. Örneğin; Malatya Büyükşehir Belediyesinin 17 yıl boyunca her yıl merhum “Cumhur Başkanı Turgut Özal Karakucak Güreşleri” 2009 yılına kadar yapılmış daha sonra aradan 6 yıl(2015) geçmesine rağmen henüz tekrarlanmamıştır.



Yağlı Güreş



Yağlı Güreş Türklerin yüzyıllardan beri kültürel sporları içerisinde yer alır. Yağlı güreş, karakucak güreşin yağ sürülerek yapılan şeklidir.



Türk kültüründen kaynaklanan güreş, Orta Asya Türklüğü’nden Selçuklulara, Osmanlılara ve Türkiye Cumhuriyetine kadar bir sosyal miras olarak yaşatılmış ve korunmuştur. 655 yıllık bir geleneği sürdürmek için Edirne’de Sarayiçi mevkiinde her yıl tertiplenen “Kırkpınar güreşleri” Türklerin en önemli yağlı güreş turnuvasıdır (Gürsoy,1996:13).



Yağlı güreşte pehlivanlar vücutlarını zeytinyağı ile yağlar. Bu güreşte vücut kayganlaştığından tutmak çok güç ve maharet ister. Yağlı güreş kuvvete olduğu kadar dengeye dayanır ve güreşçiler kendi aralarında sınıflandırılır. Yağlı güreşte sınıflandırma cüsseye ve ağırlığa göre değil ustalığa dayanır. Ufak cüsseli bir pehlivan ustalığı el verirse başta 120 kilonun üstünde bir pehlivanla dahi güreş tutar (Köse, 1990: 160).



Yağlı güreş, Rumeli Türklerince Ege çevresi ile Anadolu’ya yayılmış, halk tarafından benimsenmiştir. Antalya Elmalıda yıllardan beri süregelmekte olan Yağlı güreş Edirne Saray içindeki kapışmalardan 10 yıl daha köklü geçmişe sahiptir (Gümüş ve Barut, 2006: 328-332).

Bu yazi toplam 7942 defa okundu
Yazarın Diğer Yazıları
YAZARLAR

PageRank Checker GÜREŞ HABERLERİNİN MERKEZİNDESİNİZ REKLAM VE TANITIMLARINIZ İÇİN İLETİŞİME GEÇİN TÜRKİYE CANIM FEDA